Egzersiz ve Spor Psikolojisi Derneği

 Egzersiz yapmanın ve aktif bir hayat sürmenin yaşamımıza kalite katarak ömrümüze verimli bir yaşam eklediği bilimsel olarak kanıtlanmıştır.  Nitekim fiziksel egzersiz kalın bağırsak kanseri, göğüs kanseri ve kalp hastalığı riskini minimal seviyeye indirgediği gibi güçlü kemik gelişimine ve kilo yönetimine de olumlu etkisi olur. Araştırmacılar halen egzersizin detayları üzerine inceleme yapmaya devam etmektedirler: Ne kadar egzersiz gerekmektedir? Egzersizin getirdiği olumlu etkilerin arkasında ne gibi mekanizmalar yatar? Fiziksel aktivitenin tüm bu yararlarına rağmen neden sabah yürüyüşüne çıkmak bu kadar zordur? Bulgular toplandıkça egzersizin zihinsel sağlığa olan olumlu etkisini görmemezlikten gelmek de neredeyse imkansız hale gelmektedir.  Nitekim, stresli bir günün ardından yapılan egzersizin ruh halinde rahatlama sağlayacağı gibi uzun vadede depresyona, yoğun kaygıya engel olacağı ve daha rahat ve verimli bir uyku sağlayacağı bulunmuştur. Peki egzersizi günlük yaşamamıza dahil etmek neden bu kadar zordur?

Bir kısmımız fiziksel aktivitenin yararlarının farkında dahi olmadığı gibi kimimiz de de bilinçli olduğu halde başlamak için gelecek günleri bekleriz. Burada da nitekim insanların biricikliği ve buna bağlı olarak motivasyon seviyelerinin de bireylere özgü olduğu ve değişebileceği rol oynar. Ne kadar istekli de olsak ilk etapta zor hedefler koymak bizi yıldırabilir. Küçük ve başarılabilir adımlarla başlayıp hedefe yavaşça gitmek bireyin bu aşamalardan geçtikçe kendine olan güvenini arttırdığı gibi karşılaşılabiliecek bariyerlere de ket vurur.  Günlük 15 dakikalık tempolu yürüyüşe başlamak ve kademe kademe yürüyüş zamanını günlük 30 dakikaya çıkarmak bu duruma örnek olarak verilebilir. Bunun yanında bireylerin kendi yaşam standartlarına ve şekillerine uygun egzersizler saptamak da önemlidir. Örneğin sabah 8’dan akşam 8’e kadar çalışan bireyin evine yürüme bandı alması spor merkezine yazılmaya nazaran daha işlevsel olabilir. İş sonrasında yorgun gelen bu kişi evde yürüme bandını bir “egzersiz çağrışım” aracı olarak görebilir. Tabi sadece egzersiz aracını evde görmek egzersize başlamak için gerekli motivasyonu sağlamayabilir. Eğer bireye sevdiği ve önem verdiği diğer aktiviteleri de (haber izlemek, gazete okumak veya müzik dinlemek gibi) bu zaman dilimine sığdırırsak birey iş sonrası egzersize daha olumlu bakabilecektir. Aktivitelerin bireye özgü geliştirilmesinin yanında bahçe işleriyle uğraşma, dans etme gibi bireyin tasarlanan aktivitelerden zevk alması ve eğlenmesi de egzersiz tasarlamada aranan diğer bir husustur. Önemli olan kişinin yaşam rutinine uyarlanabilecek ve zevk alabileceği etkinlikler bulmayı bireye kazandırmaktır.

Egzersizi ve aktif yaşamı hayatınıza sokmak istiyorsanız ilk önce kendinize söz verin, sorumluluk alın ve yapacağınız egzersizin kendinize ve çevrenize olan yararını bir kez daha hatırlayın. Egzersiz ile ilgili önceden yaptığınız şeyleri, edindiğiniz başarıları, ulaşabildiğiniz hedeflerinizi gözden geçirin. Kısa bir yürüyüşe çıkmak, her gününüze fazladan bir kaz dakika aktivite eklemek gibi ulaşabileceğiniz küçük ve gerçekçi hedefler koyun ve kademe kademe bu hedefleri arttırın. Bu süreçte etraftanızın desteğini almayı ihmal etmeyin ve ulaştığınız her hedef için kendinizi ödüllendirin. Nitekim davranışın görece kalıcı hale gelmesinin yirmi bir gün sürdüğünü öne süren araştırmaları göz önüne alırsak yavaş yavaş emin adımlarla yola koyulmak başarı hissinizi kuvvetlendirdiği gibi sizin için aktif yaşamı olumlu anlamda rutin hale de getirecektir.

 Yazan : Uzman Psikolog Melike Elbasan